बर्दिया निकुञ्जबाट १० घडियाल गोही खौराहा खोलामा छोडियो

बर्दिया — बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जको ठाकुरद्वारास्थित घडियाल गोही प्रजनन केन्द्रबाट १० वटा घडियाल गोहीलाई गेरुवा भँगालोको खौराहा खोलामा छोडिएको छ। गोही संरक्षण र प्राकृतिक वासस्थान पुनर्स्थापनाको उद्देश्यले गरिएको यो कार्य वन्यजन्तु संरक्षणको दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मानिएको छ।

राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका महानिर्देशक बुद्धिसागर पौडेल, वन्यजन्तु आरक्ष निर्देशनालयका सहायक रथी पुरन भक्त घले, तथा बर्दिया निकुञ्जका वरिष्ठ संरक्षण अधिकृत डा. अशोक रामको नेतृत्वमा संयुक्त टोलीले गोही स्थानान्तरण गरेको हो।

निकुञ्जका सूचना अधिकारी सरोजमणि पौडेलका अनुसार, छाडिएका गोहीमध्ये पाँच भाले र पाँच पोथी छन्, जसको उमेर ३ देखि ८ वर्षको बीचमा छ। हाल प्रजनन केन्द्रमा १५० ठूला र ७० साना गरी २१० वटा घडियाल गोही रहेका छन्।

घडियाल गोहीको संरक्षण चुनौती

घडियाल गोही सफा पानीमा बस्ने, माछा मात्र खाने र मानिसप्रति आक्रामक नभएको प्रजाति हो। तर पछिल्लो समय खोला र नदीमा मानवीय अतिक्रमण, प्रदूषण, नदी उत्खनन, तथा माछा मार्ने जाल र बल्छीको प्रयोगले यसको अस्तित्व संकटमा परेको छ।

सरकारले वन्यजन्तु संरक्षण ऐन २०२९ अनुसार घडियाल गोहीलाई संरक्षित वन्यजन्तुको सूचीमा राखेको छ। बर्दिया निकुञ्ज नेपालको पश्चिम क्षेत्रको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य हो, जहाँ गोही संरक्षणका लागि विशेष प्रजनन केन्द्र स्थापना गरिएको छ।

प्रजनन केन्द्रको भूमिका

प्रजनन केन्द्र स्थापना पछि कर्णाली र बबई नदीको प्राकृतिक वासस्थानमा फेला परेका घाइते गोहीहरू तथा बेवारिसे अण्डाहरूलाई केन्द्रमा राखी स्याहार सम्भार गरिँदै आएको छ। यसले गोही संरक्षणमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएको निकुञ्जले जनाएको छ।

सामान्यतया एउटा पोथी गोहीले वर्षमा ११ वटा बच्चा जन्माउने क्षमता राख्दछ। यसरी संरक्षण र पुनर्स्थापनाको प्रयासले घडियाल गोहीको संख्या वृद्धि र जैविक विविधताको सन्तुलनमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।