जेन–जी आन्दोलनपछि कांग्रेसमा नेतृत्व हस्तान्तरण, संवैधानिक बहस र देउवाको पुनरागमन

काठमाडौँ — जेन–जी आन्दोलनले मुलुकमा गहिरो राजनीतिक उथलपुथल ल्याएको छ। आन्दोलनपछिको प्रदर्शनमा कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा दम्पतीमाथि भएको सांघातिक आक्रमण, प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध सर्वोच्चमा दर्ता भएका रिटहरू, र कांग्रेसभित्र नेतृत्व हस्तान्तरणको निर्णयले देशको संवैधानिक र राजनीतिक बहसलाई नयाँ मोड दिएको छ।

‍♂️ देउवाको पुनरागमन र स्वास्थ्य अवस्था

भदौ २४ को आक्रमणपछि एक महिना ५ दिनसम्म सार्वजनिक रूपमा अनुपस्थित रहेका देउवा आज पहिलोपल्ट केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकमा उपस्थित भए। उनको घाँटी र गर्धनमा गहिरो चोट लागेको थियो। सेनाको ब्यारेकमै उपचारपछि चुनदेवी क्षेत्रस्थित एक घरमा बस्दै आएका उनी आजको बैठकमा छोटो मन्तव्य राख्दै उपस्थित भए।

कार्यवाहक सभापतिको जिम्मेवारी खड्कालाई

बैठक सुरु हुनासाथ देउवाले स्वास्थ्य कारण देखाउँदै उपसभापति पूर्णबहादुर खड्कालाई कार्यवाहक सभापतिको जिम्मेवारी सुम्पिएका छन्। उनले भनेका छन्,

“स्वास्थ्यका कारण पार्टीको कार्यवाहक सभापतिको जिम्मेवारी उपसभापतिलाई दिएको छु, अब केन्द्रीय कार्यसमितिले तोकिएकै समयभित्रै महाधिवेशनको मिति तोक्ने छ।”

यस निर्णय लगत्तै आजको बैठक स्थगित गरी बिहीबार १ बजेका लागि पुनः बोलाइएको छ।

⚖️ संवैधानिक बहस र सर्वोच्चमा रिट

प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध हालसम्म १० वटा रिट सर्वोच्च अदालतमा दर्ता गरिएको छ। रिटमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको नियुक्ति असंवैधानिक भएको दाबी, निर्णयहरू बदर गर्न, र अन्तरिम आदेश जारी गर्न माग गरिएको छ। भदौ २४ को प्रदर्शनका क्रममा सर्वोच्च अदालतमा आगजनी भएको घटनाले न्यायिक वातावरणमा तनाव थपिएको छ।

️ निर्वाचनको माग र लोकतान्त्रिक मार्ग

देउवाले १३ पृष्ठको लिखित मन्तव्यमा भने,

“देशलाई संवैधानिक बाटोमा फर्काउने एक मात्र उपाय निर्वाचन हो।” उनले सरकारलाई स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित निर्वाचनको वातावरण बनाउन आह्वान गरे। साथै, शान्ति सुरक्षाको ग्यारेन्टी नभएको र सुरक्षा निकायको मनोबल कमजोर भएको उल्लेख गर्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराए।

जेन–जी आन्दोलन र राजनीतिक संवाद

देउवाले जेन–जी आन्दोलनका जायज मागहरू—सुशासन, भ्रष्टाचारमुक्त वातावरण, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता—सम्बोधन गर्नुपर्ने बताए। भदौ २३–२४ का घटनाहरू सुनियोजित र योजनाबद्ध भएको दाबी गर्दै गम्भीर अनुसन्धान र दोषीमाथि कानूनी कारबाहीको माग गरे।

नेतृत्व संकट र विशेष महाधिवेशनको तयारी

जेन–जी आन्दोलनपछि कांग्रेसभित्र नेतृत्व परिवर्तनको माग तीव्र बनेको छ। संस्थापन इतर पक्षले विशेष महाधिवेशनका लागि हस्ताक्षर संकलन गरिरहेको छ। केन्द्रीय सदस्य मधु आचार्यका अनुसार ५२% महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको हस्ताक्षर भइसकेको छ।

निष्कर्ष

जेन–जी आन्दोलनले मुलुकको राजनीतिक नेतृत्व, संवैधानिक संरचना, र जनआवाजबीचको सम्बन्धलाई पुनः परिभाषित गरिरहेको छ। देउवाको पुनरागमन, कार्यवाहक नेतृत्व हस्तान्तरण, सर्वोच्चमा दर्ता भएका रिटहरू, र कांग्रेसभित्रको नेतृत्व बहसले आगामी दिनमा नेपालको लोकतान्त्रिक यात्रा कता मोडिन्छ भन्ने प्रश्न उठाएको छ।